تصلب چندگانه بافت مغز يا ام اس بيماري است كه سلولهاي عصبي، غلافي به نام غلاف ميلين خود را از دست مي‌دهند، اين بيماري، يك اختلال غير واگير و اتوايميون سيستم اعصاب مركزي است كه مي‌تواند با يك سري علائم عصبي كه به طور ناگهاني يا به آرامي آشكار مي‌شوند، خود را نشان دهد. هنوز علت و درمان قطعي بيماري ناشناخته است. به علت اثراتش روي سيستم عصبي، مي‌تواند منجر به اختلال حركتي طولاني مدت و در موارد حاد ناتواني (حركتي) شود.
ام اس بيماري اتوايميون پيشرونده است بدين معني كه سيستم ايمني بدن به غلاف ميلين كه اطراف سلولهاي عصبي مغز و نخاع است و نقش محافظتي دارد حمله‌ مي‌كند و منجر به آسيب اين نواحي مي‌شود. غلاف ميلين يك سطح صاف و هموار را فراهم مي‌آورد و انتقال سريع پيامهای عصبي را بين مغز، نخاع و ساير بدن تسهيل مي‌كند، هنگاميكه اين غلاف آسيب مي‌بيند انتقال پيامهاي عصبي كند يا بطور كامل قطع (بلوكه) مي‌شود كه در نتيجه عملكرد آن پيام كاهش يافته يا از بين مي‌رود. اين نواحي آسيب ديده پلاك نام دارند.
علائم بیماری ام اس
علائم ام اس زماني آشكار مي‌شوند كه سلولهاي عصبي مغز و نخاع نتوانند بطور درستي با ساير قسمتهاي بدن ارتباط برقرار كنند. ام اس طيف وسيعي از علائم را ايجاد مي‌كند و مي‌تواند بينايي، تعادل، قدرت، احساس، هماهنگي و اعمال بدن را تحت تأثير قرار دهد. اين علائم ممكن است اشكالات بينايي، اختلالات احساسي، اختلالات گفتاري، لرزش، فلج يا كرخت شدن نواحي مختلف بدن، اختلال ادراري و ضعف عضلاني باشد. مسير بيماري بطور گسترده از شخصي به شخص ديگر متفاوت است. در برخي از بيماران، علائم بيماري گاهي اوقات در فواصل زماني مكرر و گاهي بعد از سالها فروكش مي‌كند و بر مي‌گردد. در برخي افراد ديگر، بيماري بطور ثابت پيشرفت مي‌كند. شروع ام اس معمولاً در سنين 20 تا 40 سالگي است و در موارد معدودي علائم بيماري در كمتر از 15 سال يا بعد از 60 سال ظهور مي‌كند. زنان خصوصاً در سنين جواني تقريباً 2 برابر مردان به بيماري ام اس دچار مي‌شوند.
اين بيماري اغلب در مناطق معتدل مثل اروپاي شمالي ديده مي‌شود. در اروپا و آمريكاي شمالي، ام اس شايعترين علت ناتواني عصبي در بين بزرگسالان است و يك نفر از هر 800 نفر را تحت تأثير قرار مي‌دهد. ام اس بين آسيائيها، بوميان آمريكاي شمالي و جنوبي و اسكیموها بسيار نادر است. MS مسلما يك بيماري ارثي نيست، اما بيماریي است كه تحت تأثير فاكتورهاي مختلفي است كه يكي از آنها مي‌تواند سابقه ژنتيكي افراد باشد. هيچ ژني كه مسئول ايجاد اين بيماري باشد شناخته نشده است اگرچه ثابت شده است كه تعداد اندكي از ژنها باعث افزايش خطر اين بيماري مي‌شوند.
رژيم درماني براي بيماري ام اس
نقش اصلی رژیم غذایی در ام اس توانا ساختن افراد در اداره كردن مشكلات معمول در اين بيماري از قبيل خستگي، بي اختياري، يبوست و كمك به آنها به منظور جلوگيري از تشديد علائم است.
رژيمهاي غذايي ارائه شده بر اساس 3 فرضيه علت ام اس است: افزايش يا كاهش ماده غذايي، واكنش آلرژيك به يك ماده  غذايي و اثرات سمي يك ماده غذايي است.
بنابراين اصول معمول رژيم درماني به اين ترتيب است: رژيم غذايي حاوي پروتئين بالا و روغنهاي ضد التهابي (مغزها، دانه‌ها و ماهي آبهاي سرد) سبزيجات نارنجي، زرد و سبز تيره، غلات كامل از قبيل گندم كامل، برنج قهوه‌اي، جوي دوسر و ذرت كامل.
البته لازم به ذكر است كه غذاهايي مانند گندم، لبنيات، تخم مرغ، سويا، مركبات، گوجه فرنگي، ذرت، شكلات، ماهي و بادام زميني آلرژي زا هستند، به همين منظور اين غذاها ابتدا محدود مي‌شوند و براي مشاهده عكس‌العمل افراد دوباره به آنها داده مي‌شود.
بسياري از افراد مبتلا به ام اس به غذاهاي حاوي گلوتن حساسيت دارند. گلوتن پروتئيني است كه در گندم يافت مي‌شود. همچنين غذاهاي تصفيه شده، الكل، كافئين، چربيهاي اشباع و افزودنيها محدود مي‌شوند. اسيدهاي چرب ضروري امگا 6 و امگا 3 احتمالاً پيشرفت بيماري، شدت و دوره عود آن را كاهش مي‌دهند. خوردن روغنهاي حاوي امگا 6 به ميزان 1500 ميلي گرم 2 تا 3 بار در روز توصيه مي‌شود.
روي 30 ميلي گرم در روز و سلنيوم 200 ميكروگرم در روز براي اين بيماران مفيد است. در صورتيكه رژيم غذايي حاوي سطوح بالاي اسيدهاي چرب غير اشباع با چند بند دوگانه باشد، دريافت كافي ويتامينهاي ای، ب6،ث و عنصر روي ضروري است. ويتامين ای يك آنتي اكسيدان قوي است كه از پراكسيداسيون اسيدهاي چرب غير اشباع جلوگيري مي‌كند، و ويتامين ث نقش محافظتي براي ويتامين ای دارد. روي و ويتامين ب6 اجزاي آنزيم دلتا – 6 – دی سچوراز هستند اين آنزيم از اكسيداسيون اسید چرب غير اشباع جلوگيري مي‌كند. نوشيدن الكل و سيگار باعث تهي شدن منابع مواد مغذي بدن از جمله ويتامين ث شده و در نتيجه علائم بيماري را تشديد مي‌كنند.
آيا ويتامين د مي‌تواند خطر ام اس را كاهش دهد؟
مكملهاي ويتامين د ممكن است كه اثرات مثبتي بر سيستم ايمني افراد مبتلا به ام اس داشته باشند، ويتامين د بر بعضي از مواد شيميايي تأثير مي‌گذارد كه اين مواد، سيتوكيناز ها را در سيستم ايمني تعديل مي‌كنند، در نهايت اين تغييرات ممكن است براي مبتلايان به ام اس مفيد باشد. برخي مطالعات نشان دادند زنانيكه مكمل ويتامين د به مقدار زيادي دريافت مي‌كردند، نسبت به كسانيكه مكمل دريافت نمي‌كردند، 40% بروز (پيدايش) ام اس در آنها كمتر بود. اما در اين مطالعه مشخص نشد كه دريافت مكمل ويتامين د  روي پيشروي بيماري ام اس اثر مثبتي دارد يا نه. به علاوه ثابت نشده است كه اثر مثبتي بين ويتامين د و داروهاي مولتي ويتامين حاوي ويتامين ای ، و ويتامينهاي گروه ب وجود دارد، به اين معني كه آيا اين ويتامينها نقش محافظتي براي ويتامين د دارند يا نه.

به‏سایت ایران