قدیمی ترین نقاشی یافت شده از ختنه در مصر باستان یافت شده‌است. نقاشی مربوط به ۲۰۰۰ تا ۲۳۵۰ سال قبل از میلاد

می‌باشد.

به بریدن و زدودن تمام یا بخشی از غلفه (پوست ختنه‌گاه) از آلت تناسلی مرد خَتنه Circumcisionمی‌گویند.

به هنگام ختنه ممکن است لگام (frenulum) آلت تناسلی هم بریده شود. به این کار لگام‌بُری (frenectomy) گفته می‌شود

سنت ختنه از تاریخ ثبت‌شده بشری قدیمی‌تر است و نگاره‌هایی از آن در غارهای دوران نوسنگی و آرامگاه‌های مصری یافته

شده‌است. و سنتی است که در اسلام نیز به آن تأکید شده. آمار ختنه پسران در کشورهای مسلمان بالا و در کشورهای

اروپائی پائین می‌باشد.

موضوع لزوم ختنه امروزه در جوامع غربی مورد بحث است وبرخی مطالعات بیانگر فوایدی نظیر کاهش عفونت‌های ادراری دوره

نوزادی می‌باشند در حالی که برخی محققین بر عوارضی مانند کاهش حساسیت آلت تناسلی به تحریکات جنسی و آثار سوء

روانشناختی آن تاکید دارند. ریشهٔ کلمهٔ ختنه در انگلیسی (circumcision) به معنای بریدن دایره‌ای است که در آن پوست ختنه

گاه به همراه لگام که پوست را به زیر نوک آلت تناسلی مردانه متصل می‌کند بریده می‌شود. بهتر است ختنه حداکثر زیر دو

سال انجام شود.

شیوع

ختنه شایعترین عمل جراحی است که روی نوزادان پسر انجام می‌شود. در آمریکا سالانه ۱/ ۵ میلیون ختنه با هزینه‌ای بالغ بر

۱۵۰ میلیون دلار انجام می‌شود. انجام ختنه در آمریکای جنوبی و مرکزی، آسیا و بیشتر اروپا شیوع پایینی دارد. در کانادا ۴۸

درصد مردان ختنه کرده‌اند. گروههای مذهبی همچون معتقدان به یهودیت و اسلام انجام ختنه را توصیه می‌کنند. در آمریکا آمار

دقیقی وجود ندارد ولی در بسیاری از مناطق بالای ۴۵ درصد مردان ختنه شده‌اند. که این میزان در میان سفید پوستان بالاتر

بوده و در میان گروههایی همچون سیاهان و اسپانیایی تباران پایینتر است.

جنبه‌های بهداشتی

تحلیل‌های هزینه-فایده‌ی ختنه تغییر کرده‌اند. بعضی در مجموع اندکی فایده‌ی آن را بیشتر دیده‌اند.و بعضی هم اندکی ضایعات

و عوارض آن را بیشتر یافته‌اند،  و یکی هم نتیجه را این‌گونه یافته است که فواید و خطرات آن برابرند و پیشنهاد داده‌است که

می‌توان برای ختنه‌کردن بر مبنای فاکتورهای غیر پزشکی و بهداشتی تصمیم گرفت.

فعالیت جنسی

تاثیرات جنسی ختنه موضوع مناقشه و بحث زیادی بوده است. انجمن پزشکی اطفال آمریکا، یک بررسی (خود گزارش‌دهی

self-report) را خاطر نشان می‌کند که مردان بالغ ختنه شده، مشکلات جنسی(dysfunction) کمتری و جزئیات جنسی

بیشتری داشته‌اند، (تحقیق خاطر نشان شده می‌گوید: مردان ختنه شده متنوع‌تری (از لحاظ نوع شامل:رابطه‌ی جنسی

دهانی دگرجنس‌خواهی فعال، رابطه‌ی جنسی دهانی دگرجنس‌خواهی منفعل، رابطه‌ی جنسی دهانی هم‌جنس‌خواهی

فعال، رابطه‌ی جنسی دهانی دگرجنس‌خواهی منفعل، رابطه‌ی جنسی معقدی دگرجنس‌خواهی و خودارضایی) بیشتری

شرکت داشته‌اند.) ولی در کنار آن خاطر نشان می‌کند که حساسیت آلت و همچنین میزان ارضای جنسی برای مردان ختنه

شده، کاهش یافته است.

یک پژوهش در سال ۲۰۰۷ توسط سورِلز و همکاران نشان داد که حساسیت آلت جنسی در مردان ختنه شده به میزان

قابل‌توجهی کمتر از مردان ختنه نشده است. در این پژوهش با نگاشت(نقشه آلت) آزمون لمس توسط نخ نایلونی این نتیجه

به‌دست آمد که حساس‌ترین نقطه‌ی آلت برای مردان ختنه شده، محل زخم باقی‌مانده‌ی از عمل ختنه است(برش محل ختنه).

همچنین در مردان ختنه نشده، ۵ نقطه در غفله(پوستی که در ختنه برداشته می‌شود) وجود دارد، که از محل برش ختنه در

مردان ختنه شده حساس‌تر است و با تماس خفیف‌تری تحریک می‌شود. این ۵ نقطه معمولا در ختنه برداشته می‌شوند. در

مطالعه‌ی قدیمی‌تر انجام شده در سال ۱۹۶۶ تفاوتی میان میزان حس غدد در آلت، بین مردان ختنه شده و ختنه نشده، یافت

نشده بود. یک بررسی در سال ۲۰۰۲ توسط بویل و همکاران. بیانگر این موضوع بود که: «دستگاه جنسی مرد که دست‌نخورده و

سالم باشد دارای هزاران گیرنده‌ی حسی بسیار حساس و همچنین پایانه‌های عصبی بسیار تحریک کننده (ارضا کننده) است

که خیلی از آن‌ها در ختنه از دست می‌روند، که باعث کاهش غیرقابل اجتناب احساس و شور جنسی در مردان ختنه شده

است.، آن‌ها نتیجه گرفتند: «آمیزش جنسی، وقتی مرد ختنه شده است، برای هردو جفت(یار) کمتر ارضا کننده است.»

عفونتهای مجاری ادراری

سن شیوع عفونتهای ادراری در مردان زیر یکسالگی می‌باشد بنابر این بیشتر مطالعات انجام شده بر این گروه سنی تمرکز

کرده‌اند. در مطالعاتی که در مورد این مساله انجام شده به خوبی نشان داده شده که ریسک عفونتهای ادراری در پسران ختنه

کرده به مقداری در حدود ۳ تا ۷ برابر کمتر از میزان شیوع این عفونتهای در پسران ختنه نکرده‌است. اینطور بیان شده که در

میان هر هزار نوزاد ختنه نشده ۷-۱۴ مورد عفونت اداری طی سال اول زندگی به وقوع می‌پیوندد که این میزان در صورت ختنه

شدن به ۱-۲ می‌رسد.^[۱۷]

یک فراپژوهش از ۱۲پژوهش که نتایج بررسی ۴۰۲٫۹۰۸ کودک را دربرمی‌گرفت مشخص کرد که ختنه با میزان قابل توجهی از

عفونت مجاری ادراری (UTI) در کودکان هم‌بستگی دارد. به هرحال نویسندگان این فراپژوهش اذعان کرده‌اند که تنها ۱٪ از

کودکان با کارایی معمولی مجاری ادراری مبتلا به این عفونت می‌شوند تعداد کودکانی که نیاز به درمان داشتند(تعدادی که لازم

بود ختنه شوند)، ۱۱۱ نفر محاسبه شد. چون خون‌ریزی شدید و عفونت از معمول‌ترین عوارض ختنه هستند، و در حدود ۲٪

موارد رخ می‌دهند، نتیجه گرفتند که فایده‌ داشتن کلینیکی ختنه تنها در پسرانی محتمل است که خطر عفونت مجرای ادراری

در آن‌ها زیاد باشد (مثل پسرانی که بازگشت ادرار با درجه‌ی بالا یا سابقه‌ی عفونت مجرای ادراری بازگشت کننده داشته

باشند)، که تعدادی که نیاز به درمان داشتند به ۴ تا ۱۱ نفر کاهش پیدا کرد. ^[۱۸]

عفونتهای منتقله از راه جنسی و ایدز

یافته‌های متضادی در مورد تاثیر ختنه شدن بر عفونتهای منتقله از راه جنسی مطرح شده‌است. و نیاز به انجام مطالعات دقیقتر

و به کارگیری متودولوژی علمی و به دور از احساس در مطالعات آینده احساس می‌شود.در مطالعات انجام شده مشخص شده

که ریسک ابتدا به سفلیس در مردان ختنه شده کمتر است. همچنین احتمال ابتلا به عفونت اچ آی وی در مردان ختنه شده

نسبت به مردان ختنه نشدن کاهش می‌یابد. با این حال با توجه به اینکه عادات رفتاری در ابتلا به عفونت ادراری فاکتورهای به

مراتب قویتری هستند اهمیت ختنه شدن در کاهش بروز این عفونتها چندان قابل توجه نیست.^[۲۲]

سرطان آلت جنسی مردان

سرطان پنیس یک بیماری نادر با درصد شیوعی به میزان ۹-۱۰ مورد در هر یک میلیون مرد است. مشخصی شده که ختنه

نشدن ریسک بروز را بیش از ۳ برابر افزایش می‌دهد با این حال با توجه به شیوع پایین این سرطان بروز آن در یک فرد ختنه

شدن پایین است.^[۲۳]

سرطان گردن رحم

عامل ایجاد این سرطان ویروس پاپیلومای انسانی ۱۶ و ۱۸ است. برخی محققان کاهش بروز عفونت و متعاقب آن سرطان

سرویکس در زنان شریک جنسی مردان ختنه شده را مطرح کرده اند^[۲۴]. با این حال با توجه به سبب‌شناسی این سرطان که

شروع فعالیت جنسی در سنین پایین و داشتن شرکای جنسی متعدد است هیچ ارتباط مستقیم میان ختنه شدن مرد و

کاهش ریسک این سرطان در شریک جنسی‌اش تاکنون یافت نشده‌است.

عوارض ختنه

شیوع عوارض عمل ختنه در حدود ۰/۲ تا ۰/۶ درصد موارد گزارش شده‌است. بیشتر عوارض خفیف هستند. شایعترین عارضه

خون ریزی است که در ۰/۱ درصد موارد مشاهده شده است. این خونریزی به ندرت نیاز به انتقال خون دارد و با اقدامات ساده

کنترل می‌شود. دومین عارضه عفونت موضعی است که خفیف و به صورت قرمزی و ترشح چرک بارز می‌شود. موارد منفردی از

عوارض ایزوله گزارش شده که شامل فیموزیس راجعه، بازشدن زخم، پنیس مخفی، اشکالات زیبایی به علت پوست اضافه،

احتباس ادراری، التهاب مجزا (مِآتیت) تنگی مِآ، کوردی، انکلوژن کیست و باقی ماندن اجزای پلاستیبال است. گزارش‌های

موردی خاصی هم از موارد نادری همچون سندرم پوست فلس دار، فاسئیت نکروزان، سپسیس، مننژیت و همچون عوارض

جراحی بزرگی همچون فیستول اورترا، قطع گلنز پنیس و نکروز پنیس دیده شده‌است.

انجام بدون بی‌حسی ختنه می‌تواند یکی از زجر آورترین خاطرات ایام کودکی باشد. در این راستا دانشمندان به‌وسیله اندازه

گیری تعداد ضربان قلب، فشار خون و سطح کورتیزول خون (هورمون ضداسترس بدن) دیده‌اند که نوزادی که بدون بی حسی

ختنه می‌شود، درد زیادی را تحمل می‌کند و علاوه بر اهمیت خود درد، این خاطره باعث می‌شود که نوزاد نسبت به سایر

دردهای دیگر مثل واکسن‌هایی که بعداً به کودک تزریق می‌شود، واکنش شدیدتری نشان دهد. بر اساس این یافته، انجمن

اطفال آمریکا توصیه می‌کند که در حین انجام ختنه حتماً باید نوزاد بی‌حس شود. انواع داروهای بی‌حسی مورد استفاده در حین

انجام ختنه عبارتند از: بی‌حسی زیرپوستی آلت تناسلی، بی‌حس کردن عصب پشت آلت تناسلی و استفاده از کرم EMLA

روی پوست که ترکیبی از مواد بی‌حس کننده موضعی است.

منع و کاربرد در پزشکی

انجام ختنه در یک ناهنجاری مادرزادی آلت منع به نام هایپواسپادیازیس منع دارد. از آنجا که در این ناهنجاری مجرا از زیر آلت باز

می‌شود برای انجام بعدی ترمیم جراحی از پره‌پوس استفاده می‌شود.^[۲۷] از ختنه در درمان فیموزیس استفاده می‌شود. در

فیموزیس مادرزادی تا ۳ سالگی صبر کرده و در صورتیکه در این سن پره پوس قابلیت ارتجاع و برگشتن نداشت برای جلوگیری ا

ز بروز عارضه عمل ختنه انجام می‌شود. همچنین ختنه درمان انتخابی فیموزیس اکتسابی است. در پارافموزیس هم ختنه را

می‌توان به عنوان یک عمل انتخابی انجام داد.^[۲۸]

دین

در میان ادیان مختلف جهان، در ادیان ابراهیمی یهودیت و اسلام توصیه به ختنه به عنوان اقدامی مذهبی شده‌است. از ختنه در

قرآن اسم برده نشده‌است اما در حدیث آمده‌است و در مذهب سنی، ختنه مستحب است با این حال برای گرویدن به اسلام

ختنه لازم نیست. قبل از اسلام ختنه کردن در یهودیت واجب است. در مسیحیت ختنه به عنوان دستوری دینی وجود ندارد.

بازگرداندن ختنه

بازگرداندن اثر ختنه تا حد محدودی میسر است و بهForeskin restoration و Uncircumcising معروف است

همه ما از پدر و مادر خود لقب جالبي براي آرايشگر مردانه شنيده ايم: سلماني. با اين مفهوم كه وي مسلمان مي‌كند. اما

اينكه چرا به آرايشگرها سلماني مي‌گويند و اينكه موضوع چه ربطي به صحبت ما دارد از اين جا ناشي مي‌شودكه درايام قديم

آرايشگر مردانه را كه وظايف متعددي به جز آرايشگري داشته است، به خانه دعوت مي‌كرده اند و او با روش و مراسم ويژه اي

پسر خردسال خانواده را ختنه مي كرده و به اصطلاح، مسلماني اولاد ذكور خانواده را تكميل مي نموده است.
آيين كهن
گمان مي كنيد براي اولين بار ختنه چند سال قبل انجام شد؟ شايد فكر كنيد حدود 1400 سال قبل در زمان صدر اسلام. شايد

هم اگر كمي با دين يهود آشنا باشيد، گمان كنيد در زمان حضرت موسي(ع.) ولي جالب است بدانيد كه به ادعاي خاورشناس

و مصر شناس انگليسي، سر اليوت اسميت، در 15000 سال قبل در بين برخي از تمدن‌ها ختنه كردن رواج داشته است. حتي

در آثار نقاشي مصري به جا مانده از 2400 سال قبل از ميلاد مسيح صحنه هايي ازمراسم ختنه كردن به تصوير كشيده شده

است. مصريان باستان در طي مراسم خاصي نوجواناني را كه به سن بلوغ مي رسيدند به نشانه تطهير ختنه مي‌كردند.

در حال حاضر در برخي از اديان الهي ختنه كردن به عنوان قسمتي از فرايض ديني محسوب مي شود. يكي از اين اديان دين

يهود است. گفتهمي شود، حضرت موسي(ع) آيين ختنه كردن را از مصريان باستان آموخته و براي يهوديان مقرر كرده است. در

تورات آمده است كه خداوند به ابراهيم مي‌گويد: <ختنه قسمتي از آيين من و نوعي تعهد بنده من به من است.> البته در

زمان حضرت موسي (ع) پسران بوسيله چاقوي مخصوصي از جنس سنگ ختنه مي شدند.
در روزهاي نخست ظهور دين مسيحيت نيز ختنه كردن قسمتي از آيين گرويدن به دين مسيح بوده است. ولي پس از مدتي

براي افزايش پيروان دين مسيح در بين رومي‌ها و يوناني‌ها، پل مقدس،اجبار ختنه شدن را برمي دارد.

فرهنگ جهاني
ختنه كردن در بسياري از مذاهب از جمله دين مسيحيت اجباري نيست و تنها در بين پيروان دين اسلام و يهود رواج دارد. ختنه

كردن پيش از جنگ دوم جهاني به سرعت در بين مردان دنياي غرب رواج پيدا كرد و به حدي گسترش يافت كه به صورت يك فرهنگ مردمي در آمد.

اين فرهنگ در جوامع غربي آن‌قدر گسترده است كه

به طور مثال در حدود 80 درصد مردان آمريكا ختنه شده اند و ختنه كردن، امروزه شايع‌ترين جراحي جهان محسوب مي شود.

‌اندر فوايد ختنه
مسلماً علت رواج ختنه در بين مردم اروپا و آمريكا اجبار ديني نيست چون اغلب اين مردم مسيحي هستند. بنابراين اگر علت

اين رواج را بخواهيد، بايد آن‌را در فوايد علمي ختنه كردن جستجو كنيد. چنانكه امروزه آيين قديمي و اوليه دين اسلام به دلايل

كاملاً روشن علم پزشكي از نظر حتي مردم غير مسلمان، لازم به نظر مي رسد. ‌شايد مهم‌ترين فايده ختنه، پيشگيري از

ابتلاي نوزادان و شيرخواران به عفونت‌هاي دستگاه ادراري باشد. عفونت ادراري نوزادان و شيرخوران مي تواند عوارضي داشته باشد كه بسيار خطرناك است.
عوارضي كه ممكن است باعث ازبين رفتن بافت كليوي و نهايتاً نارسايي كليوي شود. مسلماً اگر شما هم به جاي اروپايي‌ها و

آمريكايي‌ها بوديد و به شما هم مي گفتند كه در بررسي‌هاي انجام شده مشخص شده است كه 75 درصد اطفال زير سه ماه

دچار عفونت ادراري، پسر هستند و 95 درصد اين پسرها ختنه نشده بوده اند، به اين نتيجه مي رسيديد كه نوزادان پسر خود را

ختنه كنيد. اگر هم بخواهيم مقايسه كنيم، بايد بگوييم كه اگر نوزاد پسري ختنه نشود، شانس مبتلا شدن به عفونت ادراري د

ر سال اول عمرش 10 برابر افزايش مي‌يابد. دكتر سيم‌فروش، جراح و متخصص كليه و مجاري ادرار و استاد دانشگاه علوم

پزشكي شهيد بهشتي، در اين باره مي‌گويد: <بهترين كاري كه براي پسر بچه ختنه نشده دچار عفونت ادراري، مي توان انجا

م داد، ختنه كردن اوست.))

ممكن است كه پيش خود فكر كنيد كه يعني اگر فرزند ما از دوره نوزادي و شيرخوارگي جان سالم به در برد، ديگر ختنه فايده

اي ندارد؟سوال شما را مي‌توان اين‌گونه پاسخ داد:<گر صبر كني ز غوره حلوا سازم>!

ختنه در دوران بزرگسالي هم به درد آدم ‌مي خورد. مثلاً وقتي ختنه باعث كاهش احتمال ابتلاي فرد به ايدز مي شود ، ميزان

شيوع ايدز هم كاهش مي يابد. اين فايده ختنه آن‌قدر مورد توجه قرار گرفته كه دركشورهاي آفريقايي به عنوان يكي از

روش‌هاي پيشگيري از ايدز مطرح است، چرا كه ثابت شده است، اگر 10 ختنه در يك جامعه انجام شود از ابتلاي يك نفر به ايدز پيشگيري مي شود.
ختنه به جز ايدز، از ابتلا به بيماري‌هاي عفوني ديگري نيز پيشگيري مي كند. چون زير پوست ختنه گاه محيط خوبي براي رشد

باكتري‌ها و ويروس‌هاست لذا برداشتن آن از ابتلا به بيماري‌هاي عفوني موسوم به بيماري‌هاي منتقل شونده به روش جنسي

جلوگيري مي كند.

يكي ديگر از فوايد ختنه پيشگيري از ابتلا به سرطان است. به اين ترتيب كه در كشوري مثل هند كه ختنه كردن در آن رواج

ندارد، ميزان سرطان آلت تناسلي مذكر10 برابر كشوري مثل دانمارك است كه در آن ختنه رواج دارد.

نقش بي حسي در زندگي
انجام بدون بي‌حسي ختنه مي تواند يكي از زجر آورترين خاطرات ايام كودكي باشد. در اين راستا دانشمندان به‌وسيله اندازه

گيري تعداد ضربان قلب، فشار خون و سطح كورتيزول خون (هورمون ضداسترس بدن) ثابت كرده اند كه نوزادي كه بدون بي

حسي ختنه مي‌شود، درد زيادي را تحمل مي كند و علاوه بر اهميت خود درد، اين خاطره باعث مي شود كه نوزاد نسبت به

ساير دردهاي ديگر مثل واكسن‌هايي كه بعداً به كودك تزريق مي شود، واكنش شديدتري نشان دهد. بر اساس اين يافته ها

انجمن اطفال آمريكا توصيه مي كند كه در حين انجام ختنه حتماً بايد نوزاد بي‌حس شود. انواع بي‌حسي‌هاي مورد استفاده در

حين انجام ختنه عبارتند از : بي حسي زيرپوستي آلت تناسلي، بي‌حس كردن عصب پشت آلت تناسلي و استفاده از

كرم‌EMLA روي پوست كه تركيبي از مواد بي‌حس كننده موضعي است.

بايد ها و نبايدها
نوزاد پسر هرچه سريع‌تر بايد ختنه شود ولي نبايد در 24 ساعت اول بعد از تولد اين كار را كرد. علت اين فاصله زماني هم حصول

اطمينان از سلامت نوزاد است. اين 24 ساعت، اين امكان را فراهم مي كند كه نقايص و بيماري‌هايي كه در آنها نبايد ختنه

انجام شود، شناسايي شوند. در بيماري‌هاي اختلالات خونريزي دهنده مثل هموفيلي، نبايد ختنه انجام شود.

البته در اختلالات مادرزادي دستگاه ادراري - تناسلي هم نبايد نوزاد ختنه شود. مهم‌ترين اين اختلالات مادرزادي،

هايپوسپاديازيس است كه در آن سوراخ مجراي ادراري در زير آلت تناسلي قرار دارد و چون بعدها در ترميم اين اختلال به پوست

ختنه گاه احتياج پيدا مي شود، نوزاد نبايد ختنه شود.

خود عمل ختنه كردن مي تواند در برخي موارد عوارضي به همراه داشته باشد. اين عوارض معمولاً در كمتر از 1 درصد موارد ديده

مي‌شوند و شايع‌ترين آنها عبارتند از : عفونت محل زخم، خونريزي زياد، عدم برداشتن كافي پوست و پل پوستي. پل پوستي،

در واقع قسمتي از پوست تنه آلت تناسلي مذكر است كه به سر آلت تناسلي مي چسبد.

البته ختنه مي تواند باعث ايجاد التهاب و تنگي سوراخ ادراري شود كه علت آن هنوز به درستي معلوم نيست. بريده شدن

قسمتي از آلت تناسلي هم يكي از عوارض ختنه كردن است كه در برخي از روش‌هاي انجام ختنه ديده مي‌شود.